Er zit een holte in mijn boom. Is hij nog veilig?
Kort antwoord: een holte maakt een boom niet automatisch onveilig. Hol worden is een natuurlijk onderdeel van het ouder worden: bij de meeste boomsoorten gebeurt het vroeg of laat, en een holle boom kan nog tientallen jaren verder leven. Voor vogels, vleermuizen en insecten is zo'n holte bovendien leefruimte. Of jouw boom veilig is, hangt af van het hout rond de holte en van de plek waar hij staat.
Waar het bij jouw boom van afhangt
Een boom kan aangetast hout afgrenzen en vormt aan de buitenkant elk jaar nieuw hout. Zolang hij meer hout aanmaakt dan er binnenin verdwijnt, houdt hij het rot bij.
We bekijken ook waar de holte zit en wat er verder in en rond de boom gebeurt. Een holle boom naast een druk gebruikt pad vraagt een andere afweging dan een boom achteraan in een rustige tuin.
Is een gerichte beoordeling van de veiligheid nodig, dan bespreken we een boomveiligheidscontrole.
Moet ik de holte opvullen?
Nee. Een holte opvullen met beton, schuim of een ander materiaal werd vroeger nodig geacht. Het houdt het rot niet tegen en kan de boom schaden.
Laat de holte met rust. Uitkrabben en gaatjes boren om water af te voeren kunnen hout beschadigen dat de aantasting begrenst. Een afdekking helpt de boom evenmin en sluit dieren uit.
Bovendien kan die holte leefruimte bieden aan vogels, vleermuizen en insecten. In het vak heet dat een boommicrohabitat.
Bronnen
- Shigo, A.L. & Shortle, W.C. (1977). “New” ideas in tree care. Journal of Arboriculture 3(1), 1–6. (vaktijdschrift met redactie; over holtes vullen, uitkrabben en drainagegaten boren)
- Penn State Extension. Understanding the Spread of Decay in Trees. (voorlichting van een universiteit)
- Self, B. (2023). Tree Wounds: Should They Be Repaired? Publication 3533, Mississippi State University Extension. (voorlichting van een universiteit; vermeldt ook onderzoek waarin een vulling het overgroeien van grote holtes hielp, maar besluit dat vullen rot niet stopt)
- Agentschap voor Natuur en Bos (2008). Technisch Vademecum Bomen. Brussel. (overheid; uitkrabben, draineren, vullen en afdekken van holtes)
- Green, T. (2023). Treetime. Tales of a layman’s lifelong adventure with tree folk and trees. Arboricultural Association. (boek voor een breed publiek; hol worden is natuurlijk en komt bij de meeste boomsoorten voor)
- van Duijnhoven, B., de Boer, M. & van Zinderen, J. (2024). Monumentale bomen. Onderzoeksrapportage naar verbetering van de bescherming van monumentale bomen. Terra Nostra, in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Bomenstichting. (onderzoeksrapport, Nederland; kenmerken van veteraanbomen, de natuurwaarde neemt toe met de leeftijd)
- Schenk, J., Joye, T. & de Roder, Y. (2013). Visuele boomveiligheidscontrole. Cursustekst, Inverde. (cursustekst; afgrendeling en nieuw hout rond een holte)
- van Prooijen, G.-J., Kroon, H. & Brunia, S. (2025). Stadsbomen Vademecum 3C. Ziekten en aantastingen. 6e druk. IPC Groene Ruimte, Arnhem. (vakboek, Nederland; een vitale boom maakt nieuw hout aan, maar kan uiteindelijk toch breukgevoelig worden)
- Bütler, R., Lachat, T., Krumm, F., Kraus, D. & Larrieu, L. (2023). Veldgids voor boommicrohabitats. WSL; Nederlandse vertaling H. Cosyns & K. Vandekerkhove. (veldgids; een rottingsholte is een boommicrohabitat)